Een nieuwe motor voor een DAF YA 328

Een Herculesmotor van een DAF YA 328 die aan vervanging toe is – foto Gerrit van Keulen Jr.

 

 

 

 

 

 

 

 

De foto van de Herculesmotor van een DAF YA 328 die vervangen moet worden vanwege een defecte lager of lagerhuis laat zien dat de kleur van de olie niet goed is.

De kapotte lager resulteerde in ‘ijzervijlsel‘ (slijtagedeeltjes) in het smeersysteem wat ook goed te zien is aan de kleur van olie: grijsachtig, terwijl dat bijkans zwart moet zijn als het een tijd niet is ververst.

Je kunt ook een keer bij een GOM je carterpan demonteren om te kijken wat er allemaal op de bodem ligt. Of met je vinger er doorheen gaan of met een magneetje om te zien wat eraan blijft plakken.

De oorzaak van een kapotte lager/lagerhuis kan liggen in de (viscositeit¹ van de) olie, slechte smering, lekkage, vervuiling² van de olie, verkeerde montage van het lager maar ook door metaalmoeheid. En vanzelfsprekend ook combinaties daarvan. Hoe dan ook, er moet óf een andere motor in óf de motor moet gereviseerd worden.

Het wordt beiden, de motor wordt vervangen en de defecte gereviseerd. Die gaat weer op de plank.

De nieuwe motor is een revisiemotor en moet eerst gangbaar gemaakt worden voordat het wordt ingebouwd.

Vanzelfsprekend wordt er eerst een langdurigheidstest gedaan voordat de motor daadwerkelijk wordt ingebouwd. Er moet namelijk gekeken worden of de motor goed blijft draaien en alle andere onderdelen naar behoren functioneren.

Pas als daar geen twijfel meer over bestaat kan het inbouwen beginnen…

¹ - Viscositeit, ook bekend als stroperigheid, traagvloeibaarheid of dikvloeibaarheid, is een fysische materiaaleigenschap van vloeistof of van gas. Het is de eigenschap van een fluïdum (uitvloeiend stof) die aangeeft in welke mate deze weerstand biedt tegen vervorming door schuifspanning.

² - Jaren geleden zei iemand toen we het over vervuilde olie door bijvoorbeeld water hadden, dat het water in zijn blok wel 'schoon water' was...

Met vervuilde olie wordt dus niet alleen zwarte olie bedoeld maar ook wanneer er vloeistoffen in zitten die er niet in horen! Ook al zijn ze van zichzelf brandschoon...

Smeermiddelen

In algemene zin behandelen we hier de smeermiddelen en de wijze van controle.

Een goede smering is belangrijk voor elke lagertoepassing. In de techniek worden twee smeringsmethoden toegepast, namelijk met behulp van vet of met olie. Uiteraard niet zo maar vet of olie, maar speciale vet of olie dat door de fabrikant wordt voorgeschreven. Daarom is het belangrijk de juiste soort vet of olie te gebruiken voor je LV (of welk ander voertuig dan ook). Zijn ze niet meer in de handel laat je dan informeren over de dan te gebruiken smeermiddelen.

Een smeermiddel heeft primair drie functies:

➧ het voorkomt of vermindert slijtage
➧ het brengt wrijvingsniveau in het lager naar beneden
➧ het voorkomt dat vuil in het lager binnendringt

Secundair kan nog genoemd worden:

➧ bescherming tegen corrosie,
➧ het afvoeren van warmte en van slijtagedeeltjes en
➧ ondersteuning van de afdichtende werking.

Voor de smering van bijvoorbeeld wiellagers onder normale omstandigheden wordt in de meeste gevallen vet gebruikt. Vet heeft het voordeel boven olie dat het gemakkelijker in en door het lager kan worden vastgehouden. Van fabriekswege uit zijn standaard afgedichte lagers reeds van vet voorzien en de hoeveelheid is ca. 30% van de vrije ruimte in het lager, niet meer vet want te veel vet is nadelig voor het goed functioneren van het lager (snelle stijging van bedrijfstemperatuur). Smeervetten bestaan uit minerale of synthetische oliën. Het standaard kogellagervet is op basis van het z.g. lithiumzeep. (bedrijfstemperatuur bereik van -30° C. tot +110° C).

Uiteraard zijn er naar gelang van de werkomstandigheden van lagers allerhande andere smeermiddelen noodzakelijk zoals bijvoorbeeld voor zeer lage of hoge temperaturen, extreme toerentallen en belastingen e.d.

Oliesmering wordt vaak gebruikt in toepassingen die reeds oliesmering hebben of waar men gebruik kan maken van een centraal smeersysteem of waar olie wordt gebruikt als koelmiddel. Ook wordt oliesmering in het algemeen toegepast indien hoge toerentallen of bedrijfstemperaturen geen vetsmering meer toelaten, zoals een verbrandingsmotor.

Te veel of te weinig smeermiddel?

Te veel olie of te weinig kan funest zijn voor de motor. Aangezien smeermiddel smerende, beschermende, reinigende en koelende functies heeft zal bij te weinig olie ook al deze aspecten verminderen. Dat is schadelijk voor de motor.

Teveel olie kan net zo schadelijk zijn voor de motor: de ‘oliedruk’ neemt toe, de circulatie af en dat heeft weer effect op de werking van de olie. Bij dieselmotoren kan de motor zelfs op hol slaan.

Het is dan ook zaak om het niveau te bepalen aan de hand van een peilstok. Daarop staat aangegeven wat het minimale en het maximale niveau is. Het niveau moet daartussen blijven. Niet eronder maar ook niet erboven.

Peilen doe je bij voorkeur bij een koude motor en als er toch mee gereden is wacht dan een kwartier nadat de motor is uitgezet om alle olie in het systeem te laten zakken naar de carterpan. Je kunt ook niet somaar een peilstok gebruiken, het moet er wel een zijn die bij dit type motor hoort. Dit wordt expres vermeld omdat het wel eens voorkomt dat men vergeet de peilstok terug te zetten en niet in de gaten heeft dat het ding onderweg op de straat terecht komt en dan denkt dat elke ander peilstok goed is… Dat is niet het geval, het moet exact dezelfde afmetingen hebben en op de peilstok zelf de precieze locatie van de niveau-aanduiding.

Bij het peilen moet de wagen ook recht staan, dus niet schuin, niet voor- of achterover, dat heeft invloed op de indicatie op de peilstok waardoor men denkt dat er te weinig of teveel olie in de motor zit.

Het olieniveau controleer je minstens maandelijks of een keer per 1.000 km. Dat is standaard bij nieuwe voertuigen. Bij de klassieke LV’s is het raadzaam elke keer dat je met de wagen op pad gaat het olieniveau te checken. Vaak olie peilen kan geen kwaad, één keer vergeten wel!

Is bijvullen nodig, kies dan de juiste motorolie. Let dan op de viscositeit én kwaliteit. Viscositeit wordt aangeduid met een SAE-codering en kwaliteit met een ACEA-codering. Bijvoorbeeld SAE 0w30 ACEA A1/B1. In het instructieboekje staat de code voor de te gebruiken smeerolie.

Of het wenselijk is dat je een iets dikkere olie gebruikt voor een klassieker is afhankelijk van de conditie van de motor, transmissie. differentieel, etc.

Heb je daar geen ervaring mee dan kan een specialist dat beter beoordelen.

Oliedrukmeter

Een goede motor onderscheidt zich door een constante oliedruk, die kort na de start wordt bereikt wanneer de motor op bedrijfstemperatuur is. Met een oliedrukmeter kan men de oliedruk na de start en tijdens het rijden controleren. Zo wordt de vereiste vervanging van te oude of afgewerkte motorolie of een defect aan de motor onmiddellijk vastgesteld. Maar men moet er rekening mee houden dat de oliedrukmeter geen exacte aanduiding geeft van de oliedruk, het blijft een indicatief meetinstrument. Het is een aanvulling op het bestaande controlesysteem: oliepeil checken, kijken of de olie nog voldoende viscositeit en kwaliteit heeft en bijtijds verversen.

Als de constante druk wegvalt of omhoog schiet dan is het nodig de wagen zo snel mogelijk op een veilig plaats te parkeren en de motor uit te zetten en na te gaan waarom de oliedruk is weggevallen. Haal desnoods de ANWB erbij als u onderweg bent.

Staat de oliedrukmeter lager dan normaal, dan kan er sprake zijn van te weinig olie en omgekeerd, hoger dan normaal een teveel aan olie. Maar het kan ook andere oorzaken hebben. Controleren dus!

Moderne voertuigen zijn veelal voorzien van een compleet paneel waarop zo mogelijk tientallen icoontjes staan vermeld die kunnen aangeven dat er wat aan de hand is.

De meeste klassieke LV’s hebben hooguit een rood of oranje  controle-lampje die gaat branden als er wat aan de hand is met de oliedruk.

Ook dan weer de wagen aan de kant  en uitzoeken wat er aan de hand is.

Volg ons en vind ons leuk!
549

Auteur: Admin AVC GvKSr

CEO AVC NLD

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *