Kennismaken met AVC? 14 oktober Open Dag

Maak kennis met AVC!

Op zondag 14 oktober 2018 houdt AVC een Open Dag in Rijswijk, op het terrein van het Museum Bescherming Bevolking zet AVC dan een kamp op, omgeven door een aantal legervoertuigen.

De districten I t/m XII hebben heden, dinsdag 18 september 2019 te 1500 uur LT een MOB OPR OOD18|RSWK ontvangen!

TICKET AANVRAGEN
Wil je kennismaken met AVC vraag dan een gratis ticket aan middels een e-mail naar avcnld@gmail.com! In de week voorafgaand aan de Open Dag ontvang je dan een ticket in een e-mail aan jou. Zet in het onderwerp van je e-mail:  “Ticket OOD18”.

LET OP: Als je dat wilt dan kun je ook het museum Bescherming Bevolking bezoeken.  Maar dat staat los van het bezoek aan AVC. De ticket die je bij AVC aanvraagt geeft geen toegang tot het museum!

Een ticket is een toegangsbewijs voor één persoon. Ga je met meerdere personen dan moet je het juiste aantal opgeven in de mail!

Wil je AVC bezoeken maar je vraagt geen ticket aan bij AVC dan wordt er door de organisatie van het museum entree geheven!

Onderaan dit artikel een routebeschrijving voor als je met de auto komt of als je met het OV reist een beschrijving hoe je er kunt komen.

Propaganda Atlantikwall
Propagandaposter

Het museum is gevestigd in een voormalig Duits bunkercomplex dat na de oorlog werd gebruikt als een Commandopost voor de Bescherming Bevolking.

In een van de ondergrondse bunkers kunnen belangstellenden een kijkje nemen hoe de BB destijds werkte. Maar dat staat allemaal los van het bivak van AVC.


Oorzaak en gevolg

  • Bescherming Bevolking
  • Noodwachtplicht
  • Korps Mobiele Colonnes 

In dit artikel schetsen we summier de situatie ter plaatse van het bunkercomplex in Rijswijk en die van na de Tweede Wereldoorlog in Europa.

Hoe komt de BB in Rijswijk?
De Nederlandse overheid hield ernstig rekening met een mogelijke oorlog met de Russen met als gevolg dat er een beperkte aanval met kernwapens op Nederlandse vliegvelden en havengebieden zouden worden uitgevoerd.

Men zag goede mogelijkheden om zo’n ramp te kunnen doorstaan, mits men zich terdege zou voorbereiden. Het heeft ertoe geleid dat in Nederland naast de bestaande militaire dienstplicht ook de  noodwachtplicht werd ingevoerd in 1958. Mannen die buitengewoon dienstplichtig waren, werden verplicht noodwachter bij de in 1952 opgerichte Bescherming Bevolking naar Engels voorbeeld!

Daar bleef het niet bij!  Een andere maatregel was dat in 1956 het Korps Mobiele Colonnes (KMC) werd ingesteld, een legeronderdeel dat voornamelijk tot doel had de BB bij te kunnen staan bij calamiteiten, door mankracht en materieel beschikbaar te stellen. Het KMC heeft tot eind 1992 bestaan.

Na de oorlog werd een groot deel van het bunkercomplex op het landgoed Overvoorde door het Nederlands leger geruimd, wat overbleef zijn een aantal ondergrondse bunkers, met een communicatiebunker. Het zou het ‘nieuwe’ onderkomen worden voor de regionale BB, een commandopost. Over de rest van de geschiedenis verwijzen we je naar de website van de BB. 

En nu de oorzaak…

Tweede Wereldoorlog

AVC Bivak
ABV Bivak

AVC gaat bivakkeren op het bunkercomplex op het Park Overvoorde in Rijswijk. Het werd ooit gebouwd en gebruikt door de Duitse Luftwaffe om de communicatie tussen Engeland en geallieerde bommenwerpers af te luisteren en alarm te slaan bij de betrokken Fliegerhorsten (vliegvelden die door de Duitse Luftwaffe werden gebruikt) in Nederland om zo vroeg mogelijk Duitse jachtvliegtuigen het luchtruim in te krijgen! En uiteraard ook om de kustbatterijen en FLAKS (luchtdoelgeschut) te alarmeren.

De eenheid die daar werd gestationeerd is de 10. Luftnachrichten Funk Horch Kompanie, bestaande uit 165 man, verdeeld over 22 manschapsbunkers. Het maakte deel uit van de “Stützpunktgruppe Scheveningen”

Landhuis op het landgoed Overvoorde te Rijswijk
Het statige landhuis op het Landgoed Overvoorde (foto Google Streetview)

De hoge officieren verbleven in het landhuis op het landgoed. De rest kon zich verschansen in de bunkers op het landgoed.

Stafkaart bunkercomplex Overvoorde
Stafkaart en AVP bunkercomplex Overvoorde | AVC

In 1943/1944 kwam ook nog een afdeling van Waffen SS Quartiermeister op Overvoorde en werd het 10. Luftnachrichten Funk Horch Kompanie uitgebreid met SS Nachrichten Kompanie Befehlshaber der Waffen-SS en enkele troepen van de Nachrichten Fern-Aufklarungs Kompanie. Ook een Backereizug komt dan naar Overvoorde’; het gaat er kennelijk om spannen en de voedselschaarste in het westen van Nederland neemt toe, maar de Duitsers kregen volop ‘…zu essen’ Alles bij elkaar nog eens 160 man die een onderkomen moesten hebben en eten/drinken.

Radiopeilwagen van de Duitsers
Een Duitse radiopeilwagen
(foto Bundesarchiv)

Atlantikwall
Dit bunkercomplex maakte ook deel uit van de Atlantikwall, een duizenden kilometerslange ‘verdedigingsmuur’ van het hoge noorden in Noorwegen tot en met de Frans kust. Het complex lag weliswaar achter de eerste linie batterijen maar het had een essentiële rol o.a. in de kustverdediging. Later werden er ook radiopeilwagens gestationeerd om illegale zenders op te sporen. Die konden immers cruciale gegevens doorzenden over de kustverdediging en andere belangrijke informatie.

De bunkers die er nu nog staan liggen voor een groot deel ondergronds. Alleen de ingang ligt bovengronds. Twintig bovengrondse bunkers zijn na de oorlog geruimd op een bijzondere manier: de bunkers werden waterdicht gemaakt, volgepompt met water en met waterbestendige explosieven opgeblazen. Deze methode werd door het Nederlands leger ontwikkeld. De druk die hierdoor ontstond was op alle kanten van de bunker gelijk en op die manier was verwoesting gegarandeerd. Het Amerikaans leger werd speciaal uitgenodigd om de ruiming bij te wonen.

NB: Pas de laatste decennia erkent men de historische waarde van tal van bunkers en fortificaties in het land en worden die, daar waar mogelijk, door stichtingen en verenigingen geconserveerd.

Dossier OOD18 | Rijswijk
Het dossier OOD18 | Rijswijk

Koude Oorlog


Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er al voortekenen dat de Sovjet Unie andere bedoelingen heeft met de bezette landen. De Koude Oorlog is uiteindelijk hierdoor ontstaan en daarmee de tweedeling van Berlijn in Oost- en West-Berlijn en wat Duitsland zelf aangaat. Zelfs Europa wordt opgedeeld in West- en Oost-Europa.

De geallieerden aan westerse zijde gaan zich wapenen tegen een mogelijk nieuwe vijand: de bakermat van het communisme, de USSR!

Oost-Duitse wachttoren
Een wachttoren van de Oost-Duitsers (DDR) bij de grens met West-Duitsland
Foto Vincent de Groot -[CC BY-SA 4.0] Wikimedia Commons

Selbstschussanlage
Selbstschussanlage, een automatische schietinstallatie werd aan het hekwerk bevestigd. Klom iemand over het hek en raakte hij daarbij een van de twee draden die aan het apparaat waren bevestigd dan schoot de installatie schroot af.
Foto Zornfalke GFDL CC BY 3.0 Wikimedia Commons

In de jaren ’60 wordt het IJzeren Gordijn opgetrokken langs de grens tussen Oost-Duitsland. Ook Polen, Tsjechoslowakije, Hongarije Joegoslavië, Roemenië, en Bulgarije versterken hun grenzen en trekken het IJzeren Gordijn verder door. Wachttorens rijzen als paddestoelen uit de grond, automatische schietinrichtingen worden aangebracht aan het hekwerk en duizenden landmijnen worden ingegraven op plekken waar eerdere vluchtpogingen van Oost-Duitsers plaatsvonden.

Ook wordt er een schietbevel  (Schießbefehl) afgegeven die aan elke Oost-Duitse soldaat werd gegeven. Wilde iemand de grens passeren buiten de normale overgangen en procedures dan werd die neergeschoten als de vluchtende persoon ter ver uit de buurt was. Er moest een waarschuwing worden gegeven (“Halt! Stehenbleiben, oder ich schiesse!“) en zo mogelijk een waarschuwingsschot. Bleef de persoon desondanks niet staan dan werd er op de benen gericht geschoten, althans dat was de procedure op papier…

Minstens 270 mensen werden doodgeschoten aan de DDR-grens tijdens de Koude Oorlog.

Hoewel de communistische staten deden voorkomen dat ze met het IJzeren Gordijn wilden voorkomen dat er opnieuw fascistische elementen het land zouden kunnen binnenkomen was het hoofdzakelijk bedoeld om de eigen bevolking tegen te houden wanneer men naar het Westen wilde vluchten.

De grenstroepen hadden de instructie niet in de richting van het grondgebied van West-Berlijn en de Bondsrepubliek te vuren. Een vluchteling was dan ook veilig als hij de grens reeds gepasseerd was. 

Wanneer een grenssoldaat een vluchteling kon tegenhouden werd hij geldelijk beloond en kreeg hij een prestatieverlof. Wanneer een vluchteling succesvol de grens had overgestoken werden de betrokken soldaten disciplinair gestraft, soms met opsluiting in de beruchte militaire gevangenis van Schwedt.

Om vervolging te voorkomen kozen grenssoldaten er soms voor opzettelijk mis te schieten. Iedere vluchtpoging werd onderzocht door militaire aanklagers en het Ministerium für Staatssicherheit, de beruchte Stasi. Als een vluchteling gedood was kregen de nabestaanden strikte instructies over de begrafenis. Rouwadvertenties mochten niet worden geplaatst.

In het westen werden grensincidenten onderzocht en geregistreerd door de Bundesgrenzschutz in de Bondsrepubliek en in Berlijn door de militaire politie van de westelijke bezettingsmachten.

Spanningen
Door de toenemende internationale spanningen bereidden de westerse landen zich voor op het ergste. Nationale legers werden uitgebreid en versterkt. De bondgenoten aan westerse zijde breidden hun wapenarsenaal uit en stuurden additionele troepen naar Duitsland. In NAVO-verband werd er volop geoefend! De Nederlandse regering gaf opdracht om duizenden legervoertuigen door DAF te laten vervaardigen en kocht honderden tanks van de voormalige bezetter, Duitsland. De BB werd opgericht om indien nodig, de eigen bevolking te beschermen en te helpen en de noodwachtplicht werd ingevoerd. De BB moest worden aangestuurd vanuit commandoposten waarbij het noodzakelijk was dat men zelf ook nog redelijk veilig zat, …in voormalige Duitse bunkers!

De Russen bleven echter aan de oostkant van het IJzeren Gordijn, er kwam geen oorlog hoewel er wel genoeg situaties voordeden tussen Oost en West waar het maar weinig scheelde of het ergste zou ons (weer) overkomen!

Met de komst van Michaël Gorbatsjov als nieuwe president van de USSR zou de wereldpolitiek een hele andere wending krijgen. In de tijdperk van Reagan en Thatcher veranderde de wereldpolitiek op draconische wijze: de machtige Sovjet Unie stortte ineen, het communisme had gefaald, het IJzeren Gordijn werd geslecht en de Muur, der Maur, werd afgebroken…

April 1990: een gat in de Berlijnse Muur
April 1990: een gat in de Berlijnse Muur. In 1980 was het nog totaal ondenkbaar dat het 10 later afgelopen zou zijn met het Oost-Duitse regime. Foto Bundesarchiv


In 1989 is het gedaan met de Koude Oorlog. Door de Val van de Muur en het instorten van de USSR en andere communistische regimes was er opeens geen vijand meer… de toekomst bood nieuwe perspectieven!

Een nieuw tijdperk zou aanbreken … 

Operation Open Day 18
  

AVC Open Dag

Met deze achtergrondinformatie krijgt men ook een andere kijk op dit bivakweekend. De plek heeft een historische betekenis, zelfs in meerdere opzichten. De naoorlogse voertuigen hebben hun bestaan immers te danken aan de internationale verhoudingen in die tijd.

Onder de codenaam OOD18 | Rijswijk houdt AVC op zondag 14 oktober een OPEN DAG voor belangstellenden. Middels een static show kan men kennismaken met de vereniging met de naam Army Vehicle Club. 

Openingstijd: 10:00 – 17:00 uur. Je kunt een toegangskaart voor AVC’s static show krijgen door een mail te sturen naar avcnld@gmail.com. Zet in het onderwerp van de mail: Ticket OOD18 

AVC is er al op vrijdag 12 oktober voor het opbouwen van het kamp maar dat is niet publiek toegankelijk. alleen voor leden! Dat geldt ook voor de zaterdag. Dan wordt er een rondrit gehouden met deelnemende AVC-leden met als tussenstop het Atlantikwall Museum in Hoek van Holland, van daaruit leidt de route naar andere bezienswaardigheden in de regio.

Adres & Route

Museum Bescherming Bevolking Rijswijk
Bunkercomplex Park Overvoorde

Van Vredenburchweg 176a 
2285 SE Rijswijk
(aanrijden via de Schaapweg (daar bevindt zich ook het parkeerterrein))

Met de auto:

Vanaf Utrecht (A12) en Amsterdam (A4). Je volgt Den Haag Zuid – Rijswijk op de A4 (Hoek van Holland). Neem afrit 11 Rijswijk. Lees verder bij [●]

Vanaf Rotterdam (A13). Je volgt de route Den Haag en neemt de afslag Den Haag Zuid – Rijswijk afrit 7 (Hoek van Holland). Je blijft Den Haag Zuid – Rijswijk volgen. Hou de linkerbaan aan! Je draait dan de A4 op. Neem afrit 11 Rijswijk. Lees verder bij [●]

[●] Je gaat bovenaan de afrit bij de verkeerslichten rechtsaf de Prinses Beatrixlaan op. Je rijdt vervolgens Rijswijk binnen. Vervolg deze weg en je ziet aan je rechterzijde het winkelcentrum “In de Boogaard”. Als je het winkelcentrum gepasseerd bent, ga je bij het kruispunt met verkeerslichten linksaf de Generaal Spoorlaan op. Weg naar rechts vervolgen, dit is de Schaapweg. Op rotonde rechtdoor. Eerste zijstraat rechts (doodlopende weg) is de Van Vredenburchweg. Je rijdt ongeveer 300 meter en dan ga je linksaf een bospad op, dit wordt aangegeven met borden o.a. “Tol – Overvoorde”.

Parkeren
Je auto kan niet op of bij het bunkercomplex worden geparkeerd.  Ook niet op de weg. Daar is de weg te smal voor! Er geldt daar een wegsleepregeling! Parkeer je auto zoals hieronder is aangegeven of in de woonwijk!

Met het openbaar vervoer:

Vanaf NS-station Rijswijk (ca. 7 minuten met de bus): Je neemt bus 23 (richting Kijkduin).Je stapt uit bij de halte Sammersweg (vanaf deze halte is het nog geen 10 minuten lopen naar het complex Overvoorde). Je loopt terug (in de richting waarvan je met de bus kwam) en steekt bij de verkeerslichten recht over; Je bent nu op de Schaapweg;deze loop je op tot aan de volgende kruising hier ga je linksaf de Van Vredenburchweg op, Je loopt ongeveer 300 meter en dan ga je linksaf een bospad op, dit wordt aangegeven met borden o.a. “Tol – Overvoorde”. Je loopt hier in, na 200 meter zie je aan jouw linkerzijde het toegangshek van het oefencentrum.

Vanaf NS-station Den Haag-Centraal (ca. 22 minuten met de tram) en Den Haag-Hollands Spoor (ca. 12 minuten met de tram): Je neemt tram 16 (richting Wateringen). Je stapt uit bij de halte Hardenbroekstraat (vanaf deze halte is het nog geen 15 minuten lopen naar het complex Overvoorde). Waar de tram rechtsaf zijn weg vervolgt, ga je linksaf en blijft aan de linkerzijde van de weg lopen, dit is de Loevesteinlaan, die later Schaapweg wordt. Aan de overzijde van de weg zie je achtereenvolgens een kerk en een benzinestation van Shell. Als je de tweede halte van buslijn 23 (richting Kijkduin) bent gepasseerd, steek je de kruising met de verkeerslichten (Sammersweg) over. je volgt vervolgens de aanwijzingen die bovenstaand onder 1 staan vermeld vanaf het gedeelte Schaapweg.

Waar parkeren?

Waar parkeren in Rijswijk?
Er is geen parkeergelegenheid op of bij het bunkercomplex.
Je kunt je auto parkeren op de aangegeven plaats.

Je auto kan niet op of bij het bunkercomplex worden geparkeerd.  Ook niet op de weg. Daar is de weg te smal voor! Er geldt daar een wegsleepregeling! Parkeer je auto zoals hierboven is aangegeven of in de woonwijk!

Auteur: Admin AVC GvKSr

CEO AVC NLD

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.